حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

361

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

الفتح ، علىّ بن محمّد بن سهل « 1 » - عامل قم - در سنهء خمس و ثلثمائه « 2 » مقرر و روشن شده ، بمساحت « 3 » علىّ بن احمد ضيمرى ، واقعه در سنهء ثلث و ثلثمائه « 4 » ، با مساحت أبى الفتح . پس ازو بهر هزار درهم ، سى و شش دينار طلا مقرّر بوده است ، بهر هزار درهم كه متوجّه شده ، در عوض قيمت آن ، شصت و شش دينار طلا رسانيده‌اند . و در سنهء ست و سنهء سبع و ثلثمائه « 5 » ، در زمان امارت و ولايت احمد بن علىّ خراسانى ، همچنين و برين دستور بوده بىزياده و نقصان . و أبو مسلم محمّد بن بحر الأصبهانىّ - عامل قم - در سنه تسع و ثلثمائه « 6 » برين زياده كردانيد ، و خراج عرب بقم از خراج عجم جذا كرد ، و مقرّر كردانيد كه عرب ، بهر هزار درهم ، شصت و شش دينار بدهند . و عجم ، شصت و شش دينار و چهار دانك دينارى . و أبو الفتح دينورى « 7 » ، در سنه عشر و احدى عشر و ثلثمائه « 8 » هم بذين دستور مقرّر

--> ( 1 ) . در تاريخ قم دو تن با نام مشابه « على بن محمد بن سهل » به منصب ولايت خراج قم رسيدند ، نخست أبو الفتح على بن محمد بن سهل ، عامل قم سال 305 هجرى ، و ديگرى على بن محمد بن سهل دينورى « عامل امير المومنين بر خراج وضيعتها بكوره قم » در سال 310 و 311 هجرى ، احتمالا اين دو نام از آن يكى است ، كه در دو نوبت عامل خراج قم گرديده‌اند ، گرچه تصريحى در اين باره در تاريخ قم نيامده است . ( 2 ) . سال 305 هجرى . ( 3 ) . يعنى بر طبق مساحت و اندازه‌گيرى ابو الحسن على بن احمد ضيمرى ( يا صيمرى / سيمرى ) كه در سال 301 هجرى انجام پذيرفت ، و تا چند دهه به صورت دستور و قانون براى عاملان بعدى قم قرار داشت . ( 4 ) . سال 303 هجرى . ( 5 ) . سال 306 و 307 هجرى . ( 6 ) . سال 309 هجرى . ( 7 ) . أبو الفتح على بن محمد بن سهل دينورى ، عامل قم كه احتمالا در دو نوبت يعنى سالهاى 303 و 310 و 311 عامل خراج كوره قم بوده است . ( 8 ) . سال 310 و 311 هجرى .